✅معرفی یک گونه فسیلی ارزشمند منطقه، به مناسبت سوم آبان، روز ملی فسیل؛
🔷گونه‌ای آمونوئید با نام علمی Beloceras sardarense (بلوسِراس سَردَرِنسی) که از سنگ‌های دونین پسین منطقه طبس با قدمتی حدود ۳۷۲ تا ۳۸۲ میلیون سال قبل شناسایی شده و در سال ۲۰۱۱ به‌عنوان گونه‌ای جدید از ژئوپارک جهانی طبس به جهان معرفی معرفی شد.
🔹کشف این گونه فسیلی توسط دکتر واچیک هایراپطیان (عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد خوراسگان) و دکتر دیترکورن (پژوهشگر موزه تاریخ طبیعی و دانشگاه هومبولت برلین) انجام شد که در مقاله‌ای علمی در مجله بین المللیBulletin of Geosciences معرفی شده است.
🔹نام sardarense نیز به افتخار ژئوسایت کال سردر در شرق طبس انتخاب شده است. این یافته نشان می‌دهد که محدوده ژئوپارک جهانی طبس از ظرفیت‌های مهم برای پژوهش‌های دیرینه‌شناسی و شناخت تاریخ زمین برخوردار است.
🔹آمونوئیدها گروهی از نرم‌تنان دریازی و از خویشاوندان دور سرپایان امروزی، مانند اختاپوس‌ها و ماهی مرکب، بودند که پوسته‌ای پیچیده داشتند.
این جانوران در دریاهای دوران دیرینه‌زیستی (پالئوزوئیک) زندگی می‌کردند و بقایای فسیلی آن‌ها امروزه اطلاعات ارزشمندی درباره تنوع حیات گذشته، ویژگی‌های محیط‌های دریایی و تحولات زمین‌شناختی در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.
🔹اهمیت Beloceras sardarense تنها به قدمت آن محدود نمی‌شود.
معرفی این گونه به‌عنوان گونه‌ای جدید، حاصل بررسی علمی ویژگی‌های پوسته و خطوط درزی آن است؛ خطوط پیچیده‌ای که محل تماس تیغه‌های داخلی پوسته با دیواره بیرونی را نشان می‌دهند و از ویژگی‌های مهم در شناسایی و تفکیک گونه‌های آمونوئیدی به شمار می‌روند. پژوهشگران با مقایسه این ویژگی‌ها با دیگر گونه‌های جنس Beloceras، تفاوت‌های مشخص این نمونه را شناسایی و جایگاه آن را در مطالعات رده‌بندی و تکامل این گروه بررسی کردند.
🔹این پژوهش همچنین در شناخت پراکنش جغرافیایی آمونوئیدهای دونین پسین اهمیت دارد. بررسی گونه‌های جنس Beloceras از مناطق مختلف جهان به پژوهشگران کمک می‌کند تا ارتباط زیستی میان نواحی دریایی گذشته و الگوهای پراکنش جانداران در پهنه‌های کم‌عرض جغرافیایی را بهتر درک کنند.
🔹روز ملی فسیل فرصتی است تا توجه عمومی به اهمیت فسیل‌ها و دانش دیرینه‌شناسی جلب شود. فسیل‌ها تنها بقایای جانداران گذشته نیستند؛ آن‌ها اسناد طبیعی تاریخ حیات و زمین هستند که از طریق مطالعه دقیق آن‌ها می‌توان درباره تغییرات زیستی، محیط‌های رسوب‌گذاری، سن نسبی لایه‌های زمین‌شناسی و تحولات دیرینه‌جغرافیایی اطلاعات به دست آورد.
🔹شناسایی و معرفی گونه‌هایی مانند Beloceras sardarense همچنین اهمیت پژوهش علمی در مناطق فسیل‌خیز را برجسته می‌کند. ثبت علمی این یافته‌ها، افزایش شناخت عمومی از میراث زمین‌شناختی و حفاظت از رخنمون‌های فسیل‌دار، زمینه را برای گسترش پژوهش‌های تخصصی، آموزش زمین‌شناسی و توسعه گردشگری علمی فراهم می‌سازد.
🔹ژئوپارک جهانی طبس با برخورداری از میراث زمین‌شناختی و دیرینه‌شناختی ارزشمند، ظرفیت مهمی برای مطالعه تاریخ زمین و معرفی این میراث به جامعه علمی و عموم مردم دارد. گرامیداشت روز ملی فسیل یادآور این مسئولیت مشترک است که این شواهد بی‌بدیل از گذشته زمین را بشناسیم، از آن‌ها حفاظت کنیم و ارزش علمی و آموزشی‌شان را به نسل‌های آینده انتقال دهیم.
