وقتی کویر، دریایی گرم و زنده بود
در دل کویر امروز و در مجاورت روستای زیبای خرو (24 کیلومتر شرق طبس)، نشانههایی شگفتانگیز از دریایی گرم و زنده در ۳۳۰ میلیون سال پیش به چشم میخورد. اینجا، جایی است که جانوران حفار باستانی، رد پای زندگی خود را در سنگها جا گذاشتهاند. اثر فسیل تالاسینوئیدس (Thalassinoides)، شبکهای از تونلها و لانههای افقی است که در کف دریاهای کمعمق و محیطهای ساحلی دوره کربنیفر ایجاد شدهاند. سازندگان آن، میگوها، خرچنگهای اولیه، کرمهای چندمو و خارپوستان حفار بودند؛ موجوداتی که برای پناهگاه و جستوجوی غذا در بستر نرم دریا تونل میزدند.
در آن دوران، ایران در نیمکره جنوبی و در حاشیه ابرقاره گندوانا قرار داشت و منطقه خرو زیر دریایی گرم از اقیانوس پالئوتتیس غرق بود. شرایط اقلیمی عمدتاً گرم و استوایی بود، و تنها در برهههایی، یخبندانهای جهانی اوایل کربنیفر بر بخشهایی از این پهنه تأثیر گذاشت. طبس و خرو از معدود مناطقی در ایران هستند که رسوبات و فسیلهای کربنیفر تقریبا بهصورت کامل در آنها باقی مانده است. از اینرو، ژئوسایت فسیل خرو پنجرهای است به گذشته زمین؛ جایی که از دل کویر امروز، صدای دریاهای باستانی هنوز شنیده میشود.
دیگر جاذبههای پیرامون
علاوه بر ژئوسایت فسیلی خرو، بازدیدکنندگان میتوانند از روستای ییلاقی خرو، قلعه تاریخی روستا و جلوهی سروهای کهن را تماشا کنند، در ژئوسایت کوهستان شتری و کال سردر کاوش کنند، به خانههای باستانی گبر سر بزنند، از چشمه آبگرم مرتضی علی لذت ببرند، طاق باستانی شاه عباسی را که یکی از شاهکارهای مهندسی سدهای باستانی به شمار میرود، مشاهده کنند، سنگنگارهها را ببینند، و زیباییهای طبیعی را در رویشگاه جنگلی سِنو، رویشگاه بادام کوهی و رویشگاه آنغوزه تجربه کنند. همچنین میتوانند توالی رسوبی ماهور قلندر (مرز دونین ـ کربنیفر) را مشاهده کنند. تمام این جاذبهها در آغوش طبیعتی کمنظیر جای گرفتهاند و فرصتی منحصربهفرد برای سفر به گذشته، لذت از زیباییهای زمین و کاوش در تاریخ و طبیعت به بازدیدکنندگان ارائه میدهند.
